Kronik venöz yetmezliğin nedenleri
Kronik venöz yetmezlikte (KVY) kanın bacaklardan kalbe geri taşınması artık yeterince işlemez. Kan birikir, sıvı dokuya sızar – şişlikler, akıntılı bacaklar ve ileri evrede açık bacak yarası (Ulcus cruris) oluşur.
- Genetik yatkınlık – zayıf bağ dokusu kalıtsaldır
- Hareketsizlik – uzun süre oturmak veya ayakta durmak kas pompasını zayıflatır
- Fazla kilo – bacak toplardamarları üzerindeki basıncı artırır
- Trombozlar (pıhtılar) – post-trombotik sendrom toplardamar kapakçıklarına kalıcı zarar verir
- Hormonlar ve hamilelik – toplardamar duvarlarını genişletir
- Yaş – toplardamarlar esnekliğini kaybeder
Tedavi seçenekleri
Kompresyon tedavisi her KVY tedavisinin temelini oluşturur: Toplardamarın çapı küçülür, kan daha hızlı akar ve toplardamar kapakçıkları yeniden daha iyi kapanır.
Özellikle su sporları önerilir – suyun basıncı doğal bir kompresyon gibi etki eder. Ek olarak manuel lenf drenajı reçete edilebilir. Kilo vermek ve az tuzlu beslenmek de tedaviyi ayrıca destekler.
- Kompresyon – kısa elastik bandajlarla bandajlama veya tıbbi kompresyon çorapları
- Yara bakımı – akıntılı bacaklarda ve açık yaralarda
- Hareket – her gün 30 dakika yürümek baldır kas pompasını çalıştırır
- Bacakları yükseğe kaldırma – günde 3 kez 30 dakika kalp seviyesinin üzerinde
- Düşük seviyeli lazer tedavisi (Low-Level-Laser) – yalnızca açık yaralarda, yara bakımına ek olarak – hücre yenilenmesini destekleyebilir
- Cerrahi yöntemler – belirgin varislerde, örn. varis ameliyatı (stripping), skleroterapi, damar içi lazer tedavisi veya radyofrekans ablasyon – kararı tedaviyi yürüten doktor verir
- İlaçlar ve lokal uygulamalar – doktor reçetesiyle, örn. staz egzamasında iltihap giderici merhemler
Tedavi edilmeyen KVY'nin sonuçları
Tutarlı bir tedavi olmadan hastalık ilerler: Akşamları görülen şişlikler kalıcı ödemlere dönüşür, cilt kahverengimsi bir renk alır, incelir ve hassaslaşır. Staz egzaması, akıntılı bacaklar ve dokuda sertleşmeler oluşur.
En ağır sonuç açık bacak yarasıdır (Ulcus cruris) – ağrılı, uzun süren ve yüksek enfeksiyon riski taşıyan bir yara. Ne kadar erken harekete geçerseniz bu sonuçlar o kadar iyi önlenebilir.
- Kalıcı ödemler – bacaklar ağır ve gergin hissedilir, doku sertleşir
- Hemosiderozis – kahverengimsi pigment birikimleri, ince ve hassas cilt
- Staz egzaması – kaşıntı, kızarıklık, pullanma ve akıntılı cilt
- Lipodermatoskleroz – deri altı dokusu sertleşir – çoğu zaman artık geri döndürülemez
- Ulcus cruris – aylarca veya yıllarca sürebilen açık bacak yaraları
- Enfeksiyonlar ve trombozlar – kan zehirlenmesine veya akciğer embolisine kadar varabilir
- Ruhsal yük – ağrı, yara kokusu ve görünür cilt değişiklikleri çoğu zaman kişinin içine kapanmasına yol açar
